BALKAN 24H
Naizgled obična želja da svom sinu olakša vožnju triciklom dovela je do izuma koji je imao ogroman uticaj na razvoj savremenog saobraćaja. Škotski veterinar Džon Bojd Danlop ostao je upamćen kao čovjek koji je popularizovao pneumatske gume i značajno doprinio njihovoj širokoj primjeni.
Danlop je rođen 1840. godine u Škotskoj, a nakon studija veterine posvetio se liječenju životinja. Ipak, krajem 19. vijeka napravio je iskorak koji će obilježiti istoriju transporta.
Sve je počelo zbog sinovog tricikla
Godine 1887, dok je živio u Belfastu, Danlop je pokušavao da pronađe način da vožnju triciklom svog sina učini udobnijom. Tadašnji točkovi od čvrste gume prenosili su snažne vibracije na neravnim ulicama, zbog čega je vožnja bila neudobna.
Razmišljajući o mogućem rješenju, došao je na ideju da točak obloži cijevi ispunjenom vazduhom. Kombinacijom gume i platna napravio je pneumatsku gumu koja je ublažavala udarce i omogućavala lakšu vožnju.
Svoj izum patentirao je 1888. godine, a njegove prednosti ubrzo su prepoznali i biciklisti. Jedan od njih, Vilijam Hjum, koristio je Danlopove gume na takmičenjima u Belfastu i ostvario zapažene rezultate, čime je dodatno skrenuo pažnju javnosti na ovu inovaciju.
Patent koji je otvorio put novoj industriji
Danlop je 1889. godine pokrenuo posao proizvodnje pneumatskih guma, a interesovanje za njegov izum nastavilo je da raste. Ipak, ubrzo se pojavio i pravni problem.
Naime, škotski inženjer Robert Vilijam Tomson još je 1845. godine patentirao sličan princip gume ispunjene vazduhom. Zbog toga Danlop nije mogao da zadrži ekskluzivna prava na osnovnu ideju, ali je njegov praktični dizajn imao važnu ulogu u širenju upotrebe pneumatskih guma.
Ova tehnologija postala je neizostavan dio razvoja bicikala, a potom i automobila i motocikala. S vremenom su pneumatske gume pronašle primjenu i u drugim granama transporta, uključujući vazduhoplovstvo.
Nasljeđe koje traje i danas
Nakon poslovnog uspjeha, Danlop se ponovo posvetio veterinarskoj praksi. Preminuo je 23. oktobra 1921. godine u Dablinu, ali je njegov doprinos razvoju transporta nastavio da živi kroz tehnologiju koja je postala dio svakodnevnog života.
Iako je ideja o gumi ispunjenoj vazduhom postojala i prije njegovog izuma, Danlop je pomogao da ona postane praktična i široko primjenjiva.
Danas, kada vozimo automobil ili bicikl, rijetko razmišljamo o tome koliko je ova inovacija promijenila način kretanja ljudi. Ipak, pneumatske gume ostaju jedan od važnih izuma koji su oblikovali savremeni saobraćaj.
Džon Bojd Danlop tako je ostavio trag koji se i više od jednog vijeka nakon njegove smrti može prepoznati na točkovima širom svijeta.
